MART-galerij, Dublin
10 januari - 14 februari 2019
Dit is het derde jaar van MART's Exhibition Award, in samenwerking met CIT Crawford College of Art & Design (CCAD) en Fire Station Artists' Studios (FSAS). 'Lectus', samengesteld door Deirdre Morrissey, presenteert het werk van Èanna Heavey, Sarah Diviney (beide afgestudeerden van CCAD) en IADT-afgestudeerde Emma McKeagney.
Op die dag in januari, toen de winter eindelijk besloot te bijten, gingen de drie meter hoge rode deuren van de Fire Station Gallery open. In zijn kaken zit een gele badkuip, half vol met troebele mist, bijna braak, op een roerloze gebloemde jurk na, bevlekt met een onduidelijke duisternis. Dit is het sculpturale residu van Diviney's performance, ik,X,. Op een monitor is te zien hoe Diviney een onduidelijke witte ruimte binnengaat, de eerder genoemde kledij draagt en zich langzaam in het bad onderdompelt. Haar geknoopte roze vingers houden peinzend een stuk zeep vast, haar licht sproeten gezicht is stoïcijns, en in het tempo van een gebed schrobt ze de zwartheid die de onderste helft van haar jurk doordringt. Een kwetsbare intimiteit kabbelt zachtjes met het badwater dat haar omringt voordat ze opstaat en haar jurk in een zware zak draait. Het water buldert en loopt dan uit haar weg met de intensiteit van de naderende bevalling - ze is zwanger van verzet, de pijnlijke samentrekkingen van de geschiedenis voelbaar, terwijl ze de beweging herhaalt. In deze looping-actie is ze zowel embryonale als geboortemoeder. Omdat het object, haar lichaam, krachtig is, is ze autonoom; toch blijft de schimmige vlek, brutaal in zijn helderheid.
McKeagney's sculpturale serie belichaamt noties van nieuw materialisme, in gesprek met de geologie en de primaire drijfveer van het vinden van een enkele ergonomisch gevormde rots op het strand van Killiney. Een bevredigend fotografisch drieluik van handen die de niervormige steen vasthouden, verankert haar centrale sculptuur. Uit een open berkenhouten doos bloeien drie stalen staven witte polymorfe wiegen. De centrale spruit verheft de naakte 'oorsprong'-steen boven de twee keramische hommages links en rechts - de ene glanzend zwart, de andere een gedempt metaalachtig goud. In nog eens drie keramische iteraties onderzoekt de kunstenaar de originele granietvorm in gespikkelde spritely gele, turquoise en zachtroze glazuren, elk gestreeld tegen de muur in de schuimige witte polymorf als giftige paddenstoelen aan een boom. In roest, mosgroen en sepiatinten bestaat McKeagney's 'Continues'-serie uit vierkante glazen lijsten met pigmenten die zijn afgeleid van gekleurde kiezelstenen, ook afkomstig van de kust van Killiney. Elk offer lijkt op een kaartachtige formatie en speelt met de elementaire oorsprong van haar materialen. De hele serie heeft een warme tactiliteit die alleen een kunstenaar kan bereiken die een intense intimiteit met haar materialen heeft ontwikkeld. Het verheft het natuurlijke object, waarbij elk ondersteuningsmechanisme aanvoelt als een verlengstuk van de hand van de kunstenaar en ons vraagt om alle objecten in de wereld om ons heen te heroverwegen.
Een kleine jongen met een eenzame witte ballon aan een touwtje staat te kijken terwijl hij danst in de wind. De schaduw van een jong meisje valt in het frame. In duisternis gehuld, terwijl een angstaanjagende clown uit de schaduw verschijnt en ons vraagt een spel te spelen dat dient als vertelwijze voor Heavey's verontrustende video-assemblage, Het spijt me dat ik er niet was (2018). Doordrenkt met de ziekelijke tweedehands Americana van de McDonalds- en Coca Cola-reclames uit de jaren 1980, verdraait de soundscape van reclamejingles (zoals 'Can't beat the real thing') tot de Angelus-klokken. Een verwrongen video over katholieke seksuele voorlichting uit dezelfde tijd toont een vrome vrouw die glibberige vagina's bespreekt en haar vingers gebruikt om geslachtsgemeenschap te illustreren. Snijd naar een besneeuwd boslandschap en vervolgens naar een filosofische lucht. Heavney hecht behendig religieuze en kapitalistische psychoseksuele preoccupaties, creëert een kakofone wilde die koortsachtig klauwt naar zijn eigen historische onderdrukking en verse en bloedige waarheden morst.
'Lectus' is een ambidextere provocatie, die zowel de handen draagt van de kunstenaars die het monteert als de handen van de staat. Of ze nu een steen of een stuk zeep vastgrijpen of geslachtsgemeenschap simuleren, deze handen getuigen van een tastbaar residu, symptomatisch voor het twintigste-eeuwse Ierland. Gezamenlijk wakkeren deze werken complexe antropocentrische spanningen aan, waarbij historische grieven worden uitgebannen als een vorm van culturele reflectie, terwijl de geologische materie zelf wordt verheven als een transcendentaal middel van verandering.
Brendan Fox is een schrijver, curator en beeldend kunstenaar gevestigd in Dublin en Rome.
Functieafbeelding:
Sarah Divine ik, X, 2018, live optreden in MART Gallery, Dublin (10 januari 2019); foto door Seamus Travers, met dank aan MART Gallery.
