Schrijfster en comédienne Lauren O'Neill interviewt comédienne, actrice en schrijfster Maria Cunningham over haar act, met name over haar stijl van 'clownen'.
Lauren O'Neill: Hoe raakte je geïnteresseerd in komedie via de clownerie?
Maria Cunningham: Ik heb acteerlessen gevolgd aan de Gaiety School. In mijn eerste en tweede jaar hebben we een week lang clownerie gedaan met Raymond Keane. Daarvoor had ik er nooit aan gedacht om clown te worden. Ik begon met de ambitie om actrice te worden, en na afloop wilde ik actrice, clown én schrijfster zijn. Ik denk dat 'clown' altijd invloed zal hebben op mijn acteerwerk. Het heeft me een heleboel nieuwe mogelijkheden geboden om mee te experimenteren.
Clownerie is een kunstvorm die draait om verbinding, eerlijkheid en mislukking. Het speelt met de meest fundamentele en basale aspecten van het menselijk bestaan. Er is veel improvisatie en interactie met het publiek. Het is minder een voorstelling en meer een gesprek tussen de clown en het publiek.
Qua werk heb je meer controle over je werk als clown, omdat ik mijn eigen werk creëer. Bij acteren draait het vaak om audities doen en toestemming vragen om te mogen acteren, in de hoop dat iemand je een rol geeft – tenzij je je eigen toneelstuk schrijft of je eigen film maakt, wat ik geweldig vind. Maar clown zijn is iets wat je gewoon kunt doen, of het nu tijdens een open mic-avond is of op een cabaretavond voor het goede doel.
LON: Hoe beïnvloeden de esthetische eisen van clownerie je creatieve proces anders dan bij stand-upcomedy?
MC: Voor mij is het allereerste wat er gebeurt in het proces van het creëren van een komisch personage het verzamelen van dingen. Ik loop door een kringloopwinkel en vind een voorwerp dat me aanspreekt of een kledingstuk dat mijn interesse wekt. Ik koop het, zonder te weten waar ik het voor ga gebruiken. Ik heb dan een verzameling spullen en de volgende stap is nadenken over wat ik leuk en spannend zou vinden. Als ik wil crowdsurfen, hoe ga ik dat dan voor elkaar krijgen? Welk personage kan ik creëren om Maria te helpen crowdsurfen? Het is een ontzettend leuke manier om werk te maken, omdat je gewoon een impuls volgt om een gevoel te creëren dat je wilt ervaren.
Ik kijk naar een echt goede stand-upcomedyshow en denk dan: "Dit is pure magie." Ik heb geen idee hoe dat werkt, want ik schrijf eigenlijk geen gestructureerde grappen. Mijn brein werkt op basis van visuele humor. Thuis, in plaats van grappen te schrijven, doe ik gekke bewegingen voor de spiegel.
Soms gebruik ik rekwisieten en kostuums die potentieel kunnen mislukken, als ze eraf vallen, breken of op een rare manier bewegen – dat versterkt de humor juist. Voor een clown is falen een geschenk. Als iets niet werkt zoals je wilt, dát is de echte magie. Het zelf maken van mijn rekwisieten en kostuums is een belangrijke stap, omdat het me in staat stelt om te vertragen, stil te zitten en te mediteren. Hoe uitgebreider het kostuum, hoe groter de kans op ongelukjes, en dat is precies wat ik zo leuk vind.
LON: Wordt de kostuumkeuze beïnvloed door het script van de series, of komen de grappen voort uit de visuele identiteit van de personages?
MC: De woorden komen bij mij meestal als laatste. Ik was niet zelfverzekerd in de Engelse les op de middelbare school. Gestructureerd schrijven was nooit mijn sterkste punt. Clownerie spreekt me aan omdat het voor mij natuurlijker aanvoelt om een visuele of fysieke grap te creëren. Een stand-upcomedian schrijft misschien een grap op en vraagt zich af: "Is dat grappig?" Het zijn de woorden en de structuur ervan die grappig kunnen zijn. Ik pas iets voor de spiegel en vraag me af of het grappig is of niet. Ik begin met het visuele concept. Misschien beïnvloedt de manier waarop het beweegt de beweging van mijn lichaam, en omdat ik vroeger dans en circusacrobatiek heb gedaan, durf ik te experimenteren met mijn fysieke verschijning en mijn bewegingen. Het kostuum zal altijd de fysieke verschijning beïnvloeden en de fysieke verschijning zal altijd het kostuum beïnvloeden.
LON: De voorstellingen bevatten vaak thema's voor volwassenen of suggestieve onderwerpen. Wat trekt je aan om dit te onderzoeken, met name via het kostuumontwerp?
MC: Ik maak graag werk dat taboeonderwerpen behandelt, omdat ik als vrouw, opgegroeid in Ierland, heb geleerd dat schaamte een zeer nuttig instrument is voor een onderdrukker. Ik wil hier niet te heftig klinken, maar schaamte en geheimhouding zijn echt handig om mensen het zwijgen op te leggen. Als performer heb je een ongelooflijke kans om een thema of onderwerp te kiezen en in de schijnwerpers te zetten.
Door bijvoorbeeld onze show 'Porno', een clownshow over de communicatie rondom seks, in de schijnwerpers te zetten, proberen we een deel van die schaamte weg te nemen. Vooral met comedy kun je het scenario uitvergroten en absurd maken. Je kunt grote borsten en een grote vagina laten zien, alles is overdreven, waardoor mensen kunnen lachen terwijl we toch die thema's bespreken. Daarom zijn die absurde visuele aspecten zo nuttig, omdat ze een beetje afstand creëren tussen mensen en de realiteit, waardoor het onderwerp minder eng wordt.
Technisch gezien draait het bij het aan het lachen maken van mensen om spanning en ontspanning. Spanning ontstaat in een ruimte wanneer je een taboeonderwerp aansnijdt. Mensen houden hun adem in, en wanneer er dan iets absurds of onverwachts gebeurt, wordt die spanning ontladen en lachen ze. Daarom heet het ook wel komische verlichting, omdat het daadwerkelijk verlichting biedt.
LON: Hoe speelt publieksinteractie een rol tijdens je optreden?
MC: Het publiek zal Clown Maria over het algemeen helpen om iets te bereiken. We kunnen jammerlijk falen, wat erg grappig kan zijn, of we kunnen slagen en het publiek kan meegenieten van de triomf. Maar er zal altijd een verlangen zijn naar het personage en een reis die ze probeert af te leggen.
'Porno' is bedacht door mij en mijn clownspartner, Saorla Rodger – we vormen een clownsduo genaamd Lipstink. Het grootste deel van de show was geïmproviseerd binnen een structuur die we zelf hadden bedacht. We wilden de nadruk leggen op het feit dat we in Ierland opgroeien met weinig seksuele voorlichting op school, en dat Ieren over het algemeen niet erg zelfverzekerd zijn in het voeren van dergelijke gesprekken. Het concept was dat wij de beste live sekssterren van Ierland waren en op de laatste avond van onze nationale tournee waren. We proberen onze grote stap te zetten, maar krijgen een ongeluk waardoor we een hersenschudding oplopen. We zijn vergeten hoe we seks moeten hebben. Daar staan Giorgio en Amanda, naakt en klaar ervoor, maar ze weten niet wat de stappen zijn. Dus vragen we het publiek om ons te leren hoe we seks moeten hebben. Het was zo mooi en hilarisch om te horen wat mensen zeiden. We wilden spelen met hoe de woorden die we gebruiken door elkaar gehaald kunnen worden. Mensen die insinuaties gebruikten, maakten het grappig en zorgden ervoor dat de woorden gemakkelijk verkeerd werden geïnterpreteerd en dat men volledig naspeelde wat er werd gezegd, zonder te begrijpen wat het werkelijk betekende. Dit leidde tot hilarische situaties.
LON: Zijn er nog aankomende projecten waar je aan werkt?
MC: Mijn volgende optreden is in 'The Hoes of Tralee', een productie van The Wild Geeze. Ik ben momenteel bezig met de verdere ontwikkeling van 'Porno' met Saorla en een nieuw toneelstuk, 'Dole Bots', tot volwaardige voorstellingen. Ik plaats altijd updates over de voorstellingen waaraan ik werk of waarin ik speel op mijn Instagrampagina.
Maria Cunningham is een comédienne, actrice, schrijfster en clown.
Lauren O'Neill is schrijfster en comédienne.
