Myśląc dziś o „domu”, trudno nie dodać do niego przyrostka „mniej”, podczas gdy „mieszkanie” utknęło w swoim „kryzysie” współlokatora. Wystawa zbiorowa „DOM: Bycie i przynależność we współczesnej Irlandii” w The Glucksman skupia się na bardziej ogólnym pojęciu domu, powiązanym z pojęciami „przynależności” i „tożsamości narodowej”. Ta wystawa jest trzecią z serii związanej z programem galerii na dekadę stuleci. Wyrasta ona również w sposób bardziej pośredni z wyjątkowego momentu w historii, kiedy ludzie byli w dużej mierze zamknięci w swoich domach podczas globalnej pandemii koronawirusa.
Pierwsza praca na wystawie nawiązuje do kryzysu uchodźczego. Praca Martina Boyle'a „ Somewhere Else ” (2017) – trzydzieści sześć elementów z pogniecionego, odblaskowego, złotego materiału, pochodzącego z podartych koców ratunkowych obracających się na ścianie – zawiera konotacje schronienia, a jednocześnie nawiązuje do wysiedlonego i odległego „innego” domu, „gdzieś indziej”. Na stołach naprzeciwko umieszczono serię ośmiu drukowanych w 3D, czarnych modeli budynków z płyty MDF z towarzyszącym tekstem. Jednym z nich jest Palazzo della Civiltà Italiana z czasów faszyzmu, przekształcony w ratusz w odmienionej stolicy Irlandii. Tekst wykorzystany w „Deklaracji Metropolii Państwowej w Tarze ” Doireann Ní Ghrioghair (2019) pochodzi z początku lat 1940. XX wieku i został napisany przez architekta Ogrodu Pamięci, gdy był członkiem skrajnie prawicowej grupy fantazjującej o Irlandii jako katolickim, faszystowskim zapleczu. Dzieło zgłębia absurdalną i złowrogą wizję, która dopiero niedawno została stanowczo zakwestionowana w irlandzkim społeczeństwie.
Trzech artystów podejmuje ten temat poprzez malarstwo. Dzieło Sinéad Ní Mhaonaigh, „Teorainn No. 6 ” (2019), wykorzystuje nawarstwianie się szerokich pociągnięć pędzla, aby przedstawić coś, co wygląda jak szopa na kółkach. Patrząc na szerokie, poziome pociągnięcia pędzla, reprezentujące deski „szopy”, próbujemy zrozumieć inną wewnętrzną strukturę, która wydaje się być ukryta w tej „granicy”. Obrazy Kathy Tynan i Ciary Roche utrzymane są w podobnym stylu, każda z nich przedstawia odpowiednio „niewyróżniające się” sceny wewnętrzne i zewnętrzne. Podczas gdy Roche przedstawia witryny sklepowe, najciekawsze ze względu na poziom szyldów i tekstów wyświetlanych na tych budynkach, wnętrza Tynan bawią się pojęciami pustych przestrzeni i „obrazów w obrazach”.
Talisman Sary Baume (2018) składa się ze 100 małych domków, zbudowanych z kombinacji podstawowych brył 3D – piramid, stożków, sześcianów i prostopadłościanów. Jest prosty, ale bardzo efektowny. Seryjne użycie brył nawiązuje do LeWitta, a konstrukcje wyglądają po prostu dziwnie. W jakiś sposób ta ekspozycja sprowadziła architekturę do absurdu: „Czy wszystkie domy to… kilka brył sklejonych ze sobą?”. Po przeciwnej stronie znajduje się praca Jamesa L. Hayesa, składająca się z gipsowych odlewów tylnej strony płótna, powtórzonych 63 razy. Z podporami i wnętrzem płótna na wystawie, przyglądamy się „architekturze”, która pozwala płótnie przenosić obrazy. Druga praca, Homegrown (2017), składa się z unikalnego odlewu z brązu trzech łodyg szparagów, połączonych pętlą sznurka, wielokrotnie owiniętego wokół ich szerokości.
„Krajobrazy” Kerry Guinan (2018) składają się z dwóch fotografii. Jedna przedstawia pole z trzcinami powiewającymi na wietrze, a na drugiej ogrodzenie deweloperskie gwałtownie ogranicza nam widok, nawiązując do „odcinania” przez prywatne inwestycje części naszych miast.
Julia Pallone Gate Keepers (2012-19) to zbiór migawek wszechobecnych tynkowanych murów, które bronią trawników i bungalowów wiejskiej Irlandii. Fotografie Amandy Rice bawią się dziwacznymi pozostałościami dawnych projektów architektonicznych, a w jej filmie Site Where a Future Never Took Place (2015) kamera powoli przesuwa się przez opuszczony budynek, a ścieżka dźwiękowa to złowieszczy szum.
Julie Merriman i Tinka Bechert poruszają kwestię „domu” na poziomie stylu – pierwsza z nich za pomocą nadruków wykorzystuje powtarzające się obrazy osiedli mieszkaniowych, tworząc nieregularne wzory siatki, druga zaś w New Flags (2020) wykorzystuje ponownie wzorzyste tkaniny, aby stworzyć tekstylne asamblaże przymocowane do płócien.
Wiejski aspekt irlandzkiej tożsamości poruszają dwa filmy – nastrojowy „Residual Minority ” (2019) Mieke Vanmechelen oraz „The Blow-In ” (2016) Treasy O’Brien. Vanmechelen dokumentuje narodziny cielęcia przy akompaniamencie dronowego pejzażu dźwiękowego, w którym pojawia się motyw organowy, co zaskakująco nadaje filmowi łagodny, uroczysty ton. Film O’Brien przedstawia mieszkańców społeczności Gort w hrabstwie Galway – mieszankę lokalnych mieszkańców i „przybyszów” z Brazylii, Rumunii i wioski położonej dalej – oczami głównej bohaterki, która, co ciekawe, ma poczucie, że lubi swój własny sposób „nieprzynależności”.
Film Eileen Hutton „ Becoming ” (2020) to krótka, dwuminutowa pętla przedstawiająca jaskółkę wtulającą się w gniazdo. Ten obraz prostego patosu zwierzęcej egzystencji doskonale współgra z tematem, kierując nasze myśli ku fundamentalnej istocie domu lub stabilnego siedliska dla rozwoju wszystkich gatunków. Podobnie, bardziej konceptualny film Briana Duggana „ Breath I Mean Something More Than Air ” (2020) prezentuje dokumenty i filtry pochodzące z pomiarów jakości powietrza. Skłania nas do myślenia o środowisku naturalnym i innowacjach technologicznych jako o integralnych elementach tego, co nazywamy domem.
Program zawiera interesujące podejścia do tematu domu, ale nie angażuje się w pełni w niektóre z najbardziej aktualnych tematów związanych z tym kluczowym problemem społeczno-politycznym, takich jak ciągła niezdolność rządu do inwestowania w kompleksową politykę mieszkalnictwa socjalnego, ukochaną ziemię. umowy dla deweloperów oraz masowe kupowanie irlandzkich nieruchomości przez fundusze inwestycyjne, co doprowadziło do eskalacji bezdomności, niepewnych sytuacji najmu i wyrzucania osób z miast ze względu na podstawowe problemy z podażą i przystępnością cenową. Nie żeby wystawa skupiająca się na kryzysie mieszkaniowym cokolwiek zmieniała, ale służyłaby wzmocnieniu ekspozycji, oferując wgląd we współczesne warunki materialne niezbędne do zbudowania poczucia domu.
John Thompson jest artystą, pisarzem o sztuce i filozofii oraz badaczem, którego zainteresowania obejmują sztukę konceptualną, politykę i filozofię materialistyczną.
