Irlandzkie Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Dublinie
15 lutego – 3 czerwca 2019
„Nigdzie bez No(w)” podkreśla wieloletnie zainteresowanie Walkera i Walkera modernistycznym kanonem – w szczególności Charles Baudelaire i Stephane Mallarmé. Tematyka prezentowanych prac – oraz wieloletnia praktyka współpracy artystów – jest zróżnicowana, ale przeważają romantyczne skojarzenia.
Wystawa jest ściśle nakazowa w wykorzystaniu idei i odniesień literackich. Jej gładko bezpośrednie i dosłowne przekłady idei na formę odwołują się do estetycznej surowości tradycji konceptualnej. Jednak jego zmysłowe srebra i atramentowa czerń zaostrzają intelektualną jakość w kicz i fetysz, pomagając stworzyć poczucie napiętego ujawnienia. Patos dominuje wzdłuż linii uskoków, gdzie abstrakcyjne idee są materialnie konkretne. Artyści wydają się być zainteresowani tym, aby ceniony materiał artystyczny i intelektualny wykonywał wyizolowane gesty w przestrzeni publicznej – wystawiając je na ucieleśnione interakcje i interpretacje. Praca zbliża się do estetyki rzeźbiarskiej w tej wstępnej lub wyłaniającej się materialności.
Konceptualny program generalnie wydaje się trafny dla wysuwającej się na pierwszy plan wrażliwości romantycznej, z naciskiem na autentyczność, dążenia rozumu i egzystencjalną sytuację podmiotu. Tak jest w przypadku francuskiego surrealisty René Daumala, którego niedokończona powieść z 1952 roku przedstawia szczyt łączący rozum z nieporównywalną wzniosłością. Pełnometrażowy film duetu, „ Mount Analogue Revisited ” (2010), kondensuje na przemian przenikliwy i świadomie niejasny tekst filozoficzny Daumala – a jednocześnie czerpie z twórczości innych pisarzy – w bardziej stonowany film, w którym polihistor, pisarz i językoznawca z pompatycznością wyjaśniają, kim są i dlaczego przybyli do Mount Analogue, odpowiadając na pytania, które rzekomo zadano im w ośrodku dla imigrantów.
Przemyślana gra z odniesieniami i przestrzenią przenika całą wystawę. Wejście odbywa się po przekręceniu klamki zaprojektowanej przez Waltera Gropiusa, niemieckiego architekta i założyciela Bauhausu. Za pomocą tego urządzenia (rozmieszczonego wewnątrz i na zewnątrz) widzowie angażują się w dialog z przeszłością (2019). Przedostatnia sala nosi mosiężną tablicę Temenos (2019) – grecki termin oznaczający „ziemię poświęconą duchowo” i jungowski postulat terapeutycznego, mentalnego azylu. Również tutaj, instalacja na blacie stołu, Morning star/evening star (2019), śledzi ruch Wenus, znanej z obu tych terminów w tytule tej pracy, z monitorem wyświetlającym kod binarny i maszyną do ołówków, rzekomo w początkowej fazie układania się w różę.
W pierwszej sali na widza czeka mnóstwo dyskopodobnych form. „ W oczekiwaniu (dąb)” (2015) to przykuwająca wzrok krata ze stali nierdzewnej – typowa dla miejskich chodników lub placów chroniących drzewa – która nawiązuje do potencjalnej obecności nieobecnego drzewa. Zajmuje ona tę samą przestrzeń co duże, okrągłe, czarne lustro, w którym pojawia się zimne, białe, neonowe odbicie. Tytułowe zdanie, „ obecność przed nim była obecnością ”, pochodzi z opowiadania amerykańskiego pisarza Henry’ego Jamesa, ale jest odwrócone, zdobiąc górną część przeciwległej ściany. Ten tautologiczny neon zwięźle przywołuje logikę leżącą u podstaw języka, którego używamy do pojmowania, odwoływania się do niego i artykułowania idei, a także materialnych obecności – których natura i znaczenie wprawiają nas w zakłopotanie, pomimo biegłości w kulturze i nauce. Taką ponurość i niepokój w odniesieniu do języka, a także pojmowania i konceptualizacji bliskich bytów, można odnaleźć w innych częściach wystawy. W filmie Dusk (2019) czarno-biały sznurek rozciąga się od podłogi do sufitu, pomiędzy równoległymi niklowanymi i mosiężnymi zapięciami. Jego binarne tendencje odwrócenia wydały mi się niezwykle poetyckie.
W drugiej przestrzeni, ukryte, grube aluminiowe litery deklarują: „Mówię: fl wr! I… powstaje muzycznie, jako sama idea i delikatność, ta, której brakuje w każdym bukiecie”. Ten wers – zaczerpnięty z eseju francuskiego symbolisty Mallarmégo – zdobi ścianę eteryczną niezręcznością. „ Wdowi Szyba, czyli kawalerowie, parzyści”, na podstawie Marcela Duchampa, Charlesa Baudelaire’a (2015), to model okna z drewna topolowego, który przycupnął na podłodze. Pastelowo-niebieski, z ośmioma ciemnymi szybami w drzwiach na zawiasach, przywołuje zadumę, przywołując jednocześnie sprzeczne wpływy historyczne: dwa wiersze Baudelaire’a, celebrujące subiektywną interpretację (jeden z nich, „Okna” (1869), jest wystawiony w pobliżu); oraz przeszklona konstrukcja Duchampa, „ Panna młoda rozebrana do naga przez kawalerów, parzyści” (1923).
Zakres prac jest urozmaicony białymi, malowanymi proszkowo aluminiowymi kształtami, mniej więcej wielkości stron A4 i głębokości prawie cala. Ta seria „In-between Letters” (2013) przedstawia żużel poznawczy przyimków i zaimka – „to”. Te przypominające układanki kształty są wstrząsająco upiorne, unoszą się na wysokości głowy, wystają lekko ze ścian i delikatnie świecą światłem reflektorów nad głową. W ezoterycznym środowisku „Nigdzie bez N(ow)” ich nieczytelność zwraca uwagę na to, jak wystawa i jej tematyka odnoszą się do publiczności. Wrażliwe nakłanianie idei dzieła do estetycznej, interaktywnej materialności służy skonfigurowaniu dramatu (błędnego) pojmowania; popędów estetycznych i moralnych oraz mentalnej intencjonalności. Chociaż powinno to być ogólnie powiązane z widzami, artystyczny lub kuratorski nacisk na wybitne osobistości jako bohaterów jest intrygujący. Chociaż argument za ich względną śmiałością wydaje się ukryty, może wydawać się odsunięty na bok, osobliwy lub ekscentryczny.
Danny Kelly jest artystą mieszkającym w Dublinie.
Obraz funkcji:
Walker i Walker, Gwiazda poranna/Gwiazda wieczorna (więcej), 2019, widok instalacji, IMMA; wszystkie zdjęcia autorstwa Ros Kavanagh, dzięki uprzejmości artystów i IMMA.
